معماي اورانيوم

آقای آگاهی

1- پرونده هسته اي ايران در حال حاضر با سئوالات متعددي روبرو است كه ميتواند چالش جدّي را متوجه اظهارات و سياستهاي مو جود نمايد . موضوعي كه در اين يادداشت مورد بررسي قرار ميگيرد ابهام در مورد وجود اورانيوم بمقدار لازم در كشور ما جهت غني سازي است. با توجه به اينكه اساس استدلال اين است كه با غني سازي اورانيوم و توليد سوخت هسته اي درتامين انرژي آينده كشور مستقل خواهيم شد، اگر اين سئوال طرح شود كه دستيابي به اين فن آوري نه تنها استقلال بهمراه ندارد كه بر عكس موجب وابستگي شديدتري نيز خواهد شد و دليل آن هم عدم وجود ذخائر قابل ملاحظه اورانيوم در كشور ما است و اين گزاره هم صحيح باشد آنگاه شايد باز نگري در سياستهاي فعلي امري ضروري باشد.

2- بر اساس اطلاعات موجود در سال 1999بيش از 90% توليد جهاني اورانيوم توسط ده كشور تامين گرديدند كه اين كشورها عبارتند از: استراليا، كانادا، قزاقستان، ناميبيا، نيجر، فدراسيون روسيه، آفريقاي جنوبي، اكرائين، آمريكا و ازبكستان كه هر يك از اين ممالك بيش از 1000 تن اورانيوم توليد و روانه بازار كردند. در اين ميان كانادا با 25% توليد در صدرو استراليا و نيجر با 14.8% و 9% توليد جهاني درمرتبه دوم و سوم قرار دارند.. حدود 50% توليد از معادن نزديك به سطح زمين كه كم هزينه ميباشند بوده و 32% از معادن واقع در عمق زمين كه پر هزينه تر ميباشد و مابقي نياز از طرق ساير منابع كه توضيح آن در بند 3 ميايد تامين شده اند. در سالهاي بعد تاكيد بر استخراج اورانيوم از معادن نزديك به سطح زمين داراي اهميّت بيشتري گرديده و بخش اعظمي از معادن درعمق بدليل پر هزينه بودن استخراج تعطيل شده اند.

3- در سالهاي بين 1991 و 1999 معادل 40% نياز جهاني از طريق منابعي غير معادن و بطور مشخص از موجودي سوخت راكتورهاي تعطيل شده تامين گرديدند. از سال 1995 يك منبع مهم ديگر تامين اورانيوم به عرصه آمد كه امتياز آن عمدتا در اختيار آمريكا و روسيه مي باشد و آن استفاده از اورانيوم موجود در سلاحها و موشكهاي هسته اي بود كه در قالب پيمانهاي خلع سلاح اتمي از زرادخانه هاي هسته اي خارج گرديدند و در حال حاضر نيز اين منبع عظيم كماكان مورد بهره برداري اين دو كشور بزرگ اتمي قرار دارند. از سوي ديگر تكنو لوژي استخراج اورانيوم و قيمت جهاني آن اهميت فراواني در استخراج و عرضه آن پيدا كرده است. برابر اطلاعات موجود، عليرغم وجود مقادير قابل توجه اين فلز در نقاط مختلف، تعدادي از كشورهاي توليد كننده بدليل هزينه بالاي استخراج و همچنين عدم برخورداري از تكنولوژي پيشرفته در امر استخراج مراكز اكتشاف خود را تعطيل كرده اند و هم اكنون بدلايل فني، مالي و مديريتي عملا استخراج و عرضه اورانيوم جهت مقاصد تجاري در دست ممالك صنعتي بزرگ قرار دارند.

4- در حال حاضر 24 كشور داراي معادن اورانيوم در نزد آژانس بين المللي انرژي اتمي ثبت شده اند كه بغير از چين، پاكستان و هندوستان مابقي گزارشات رسمي منابع و معادن اورانيوم خود را ارائه ميدهند. ضروري است توجه شود كه هزينه توليد 130 دلار آمريكا براي هر كيلو اورانيوم زياد محسوب و منابع با هزينه توليد كمتر كه عبارت از 80 دلار و 40 دلار در هر كيلو هستند بسيار با صرفه ترند و براي مثال كانادا در سال 1999 ،31% از اين اورانيوم بسيار اقتصادي را به بازار عرضه نمود. پيش بيني ميشود كه تا سال 2015 نياز جهاني اورانيوم مابين 54500 الي 79800 تن باشد در حاليكه توليد جهاني در همين دوره بين 42000 تن تا 62000 در خوشبيتاته ترين حالت برآورد ميگردد .بر اساس چنين واقعياتي است كه تدريجا توسعه بيشتر نيروگاههاي هسته اي مورد بازنگري جدّي قرار گرفته و توجه به منابع ديگر مانند ژئو ترمال رو به افزايش است.

5- بر اساس گزارشهاي رسمي ايران به آژانس، ذخائر اورانيوم قطعي ايران بعد از حدود بيست سال اكتشاف و تحقيق 491 تن برآورد گرديده است كه ميتوان معادل 876 تن منبع احتمالي قابل بهره برداري با هزينه استخراج هر كيلو 80 تا 130 دلار را نيز بر آن افزود. علاوه بر اينها فرضيات غير قابل اثباتي در مورد وجود 4500 تن اورانيوم ديگر و يا احتمال پيدا شدن 5000 تن ذخائر جديد وجود دارند كه تا كنون تائيد نگرديده اند. برابر اين آمار، منابع قطعي اورانيوم ايران را بايد حدود1400 تن برآورد كرد وهر سياستي بايد با توجه به اين ارقام طراحي وبرنامه ريزي شود. مطلبي كه اين آمار و ارقام بزبان روشن بيان ميكنند اين است كه ما بهيچوجه داراي منابع قابل اعتناي اورانيوم كه بتواند نباز بلند مدّت ما را جهت برق هسته اي تامين كنند نيستيم و تامين برق از نيروگاه هاي اتمي بدون تامين سوخت از خارج مقدور نيست و حتّي اگر غني سازي را هم به حدّ كمال انجام دهيم چاره اي بجز وارد كردن اورانيوم(منظور ماده معدنی اورانیوم) از منابع خارجي كه بطور عمده در كنترل كشورهاي خاصّي هستند نداريم و اصولا بحث خود كفائي كشور در اين مورد بنظر نمي رسد كه بر مبناي اطلاعات صحيحي طرح شده باشد.

6- توجه دقيق به اين آمار هر چند مختصر مي تواند براي مسئولين عزيز پرونده هسته اي جالب باشد و براي مثال ميتوان درك كرد چرا پيشنهاد مشاركت بين المللي در پروژه غني سازي ما با سردي مواجه گرديد. وقتي كه ما نه داراي منابع قابل توجه اورانيوم هستيم و نه مصرف كننده اي عمده چون اصلا نيروگاه اتمي نداريم، چرا بايد مثلا اورانيوم آفريقاي جنوبي را بياورند در ايران غني كنند و سپس به آمريكاي شمالي و يا اروپا بفرستند؟ اصلا چنين طرحي توجيه اقتصادي ندارد و طرح فروش سوخت در بازارهاي جهاني با 30% زير قيمت نيز حرفي بيش نيست چه آنكه تنها هزينه حمل ونقل اضافي شايد بيش از 30% قيمت را بالاتر ببرد. از نظر سياسي هم اين واقعيتها دست آويز برخورد جهاني با ايران شده است و مصاحبه اخير دبير كلّ آژانس در اين مورد بقدر كافي گويا است. وي ضمن ردّ اين كه مشكل با ايران در دستيابي به انرژي هسته اي و يا حتّي غني سازي است گفت كه مشكل چيز ديگري است و بعبارت ديگر اين سئوال را مطرح نمود كه چرا وقتي كشوري نه منابع چشمگيري دارد و نه مصرفي دارد روي به غني سازي اورانيوم آورده است ؟ از سوي ديگر سياست راه اندازي 20 نيروگاه ديگر بر مبناي كدام كارشناسي طرح ميگردد و علاوه بر وجود ابهاماتي جدّي در اين سياست لازم است معلوم شود كه براي تامين سوخت آنها چه فكري شده است؟ اين سئوالي است كه مسئولين محترم كشور حتما بايد به آن توجه ويژه نمايند تا خزانه ملّت با هزينه كردن جهت طرحهاي فضائي تهي نگردد. اميد كه دراين بررسي ها فقط منافع اين ملّت شريف درمدّ نظر باشد تا تفكرات ويژه شخصي كه هنوز هم مباني بسياري از آنها نا معلومند و گوش دهيم بقول شيخ بزرگ عطار كه ميفرمايد:
ترا يك ذره در خود عيب ديدن
به از صد نورِ غيب الغيب ديدن

Iran: Sanctions could push nuclear drive

By NASSER KARIMI, Associated Press Writer

TEHRAN, Iran - President Mahmoud Ahmadinejad on Monday warned that Iran would respond to additional U.N. sanctions with new nuclear advances, in yet another show of defiance to international demands that the country roll back its atomic program.

The U.N. Security Council has set a deadline of late May for Iran to halt its uranium enrichment program, warning it will gradually ratchet up its punishments. The council imposed limited sanctions in December and strengthened them slightly last month because of Iran's refusal to suspend enrichment.

The enrichment process can produce fuel for nuclear reactors or — if taken to a higher degree — the material for atomic bombs. Iran, however, denies accusations from the U.S. and some of its allies that the country is secretly developing nuclear weapons.

"After the first resolution, we undertook the nuclear fuel cycle; after the second one, we began the industrial phase of nuclear fuel; and if another resolution is issued, new capabilities of the Iranian nation will surface," the state broadcasting company's Web site quoted Ahmadinejad as saying in a speech in the southern city of Kazeroun.

The U.N.'s latest sanctions ban Iranian arms exports and freeze the assets of 28 individuals and companies involved in Iran's nuclear or ballistic missile programs.

Iran has rejected the sanctions and announced a partial suspension of cooperation with the U.N. nuclear watchdog, the International Atomic Energy Association.

The Iranian president did not specify how the country would ramp up its development in response to a third set of sanctions.

Last week, Iran said it had begun operating 3,000 centrifuges at its Natanz plant — nearly 10 times the previously known number. The U.S., Britain, France and others criticized the announcement, but experts expressed skepticism that Iran's claims were true.

During Monday's speech, Ahmadinejad reiterated that Iran would not back down from its right to pursue nuclear development and maintained the peaceful nature of the country's program.

"The Iranian nation will use all capacities of nuclear energy in agriculture, industry, medicine and generating electricity," he said.

Iran's defiance has heightened concerns in the region that the U.S. or Israel could respond with a military strike against the country's nuclear facilities.

The U.S. stoked these fears last month when it held a military exercise off Iran's coast that included two aircraft carrier groups, its largest show of force in the region since the 2003 invasion of Iraq.

U.S. Chief of Naval Operations Adm. Michael Mullen attempted to quell concerns Monday by saying the U.S. had no plan to attack Iran and the heightened naval presence was meant to reassure its regional allies.

"I'm aware of no plans that involve any kind of attack on Iran," Mullen told reporters in the Pakistani capital, Islamabad. "All efforts with respect to Iran, I believe, need to be handled through the diplomatic channels."

France knew in 2001 al-Qaida had a plot

PARIS - A French intelligence service learned as early as January 2001 that al-Qaida was working on a plot to hijack U.S. airliners, and it passed the information on to the CIA, a news report said Monday.

Le Monde newspaper said it had obtained 328 pages of classified documents on Osama bin Laden's terror network that were drawn up by the French spy service, the DGSE, between July 2000 and October 2001. The documents included a Jan. 5, 2001, intelligence report warning that al-Qaida was at work on a hijacking plot.

Pierre-Antoine Lorenzi, the former chief of staff for the agency's director at the time, said he remembered the note and that it mentioned only the vague outlines of a hijacking plot — nothing that foreshadowed the scale of the Sept. 11, 2001 attacks.

"It wasn't about a specific airline or a specific day, it was not a precise plot," Lorenzi told The Associated Press. "It was a note that said, 'They are preparing a plot to hijack an airplane, and they have cited several companies.'"

The Sept. 11 commission's report on the four hijacked flights has detailed repeated warnings about al-Qaida and its desire to attack airlines in the months before Sept. 11, 2001.

In a version declassified last September, the report shows that the Federal Aviation Administration's intelligence unit received "nearly 200 pieces of threat-related information daily from U.S. intelligence agencies, particularly the FBI, CIA, and State Department."

The French warning, part of which was published in Le Monde, detailed initial rumblings about the plot.

In early 2000 in Kabul, Afghanistan, bin Laden met with Taliban leaders and members of armed groups from

Chechnya and discussed the possibility of hijacking a plane that would take off from Frankfurt, Germany, the note said, citing Uzbek intelligence.

The note listed potential targets: American Airlines, Delta Airlines, Continental Airlines, United Airlines, Air France and Lufthansa. The list also included a mention of "US Aero," but it was unclear exactly what that referred to.

Two of the airlines, United and American, were targeted months later on Sept. 11.

Lorenzi said details of the threat would certainly have been passed along to the CIA, though he was unable to specifically confirm that they had been.

"That's the kind of information concerning a friendly country that we communicate," he said. "If you don't do it, it's an error."

He also stressed that officials could not say whether the plot they outlined in January 2001 was an early warning about the attacks to come in September.

At the time, Lorenzi said, officials had heard echoes only about a standard hijacking — they had no idea al-Qaida planned to slam planes into buildings, let alone the World Trade Center and the Pentagon.

Uzbek officials apparently tipped off the French about the plot. Alain Chouet, a former top anti-terrorism official within the DGSE, said that an Afghan warlord from the Uzbek community who was fighting the Taliban at the time had sent men to infiltrate al-Qaida camps — and their information was passed down the chain to Western intelligence officials.

Confirming information in Le Monde, Chouet said such intelligence was likely checked out before it was put into a note. He also said that to the best of his knowledge, "all identified threats, even indirect and minimal ones, were passed in both directions" between the CIA and the CGSE.